درس ۱ برنامه‌نویسی: الگوریتم و حل مسئله قبل از نوشتن کد

نوشتهٔ مجتبی خدابخشیراهنمای کاربردی و مرحله‌ای
دوره برنامه‌نویسی از صفر — درس ۱

درس ۱ برنامه‌نویسی: الگوریتم و حل مسئله قبل از نوشتن کد

در اولین درس دوره برنامه‌نویسی، مسئله را به ورودی، خروجی و قدم‌های قابل اجرا تبدیل می‌کنیم.

راهنمای کاربردی • نوشتهٔ مجتبی خدابخشی
برنامه‌نویسی یعنی تبدیل یک مسئله مبهم به دستورهایی روشن که ماشین بتواند اجرا کند. پیش از انتخاب زبان یا نوشتن کد، باید بدانیم چه داده‌ای وارد می‌شود، چه نتیجه‌ای می‌خواهیم و راه رسیدن به آن چیست.

ورودی، پردازش و خروجی

هر برنامه را می‌توان با سه پرسش شروع کرد: چه چیزی دریافت می‌کنیم؟ چه تغییری روی آن می‌دهیم؟ چه چیزی نمایش یا ذخیره می‌شود؟ برای محاسبه میانگین، نمره‌ها ورودی‌اند، جمع و تقسیم پردازش است و عدد میانگین خروجی است.

شبه‌کد؛ پل بین فکر و کد

شبه‌کد وابسته به زبان خاصی نیست. با جمله‌های کوتاه می‌نویسیم: نمره‌ها را بگیر، مجموع را صفر کن، هر نمره را به مجموع اضافه کن، مجموع را بر تعداد تقسیم کن و نتیجه را نمایش بده.

  • هر قدم فقط یک کار انجام دهد.
  • حالت‌های خاص مثل فهرست خالی را بنویس.
  • با یک نمونه کوچک مراحل را دستی اجرا کن.

تمرین این درس

برای مسئله محاسبه هزینه سفر، ورودی‌ها و خروجی را مشخص و الگوریتم را روی کاغذ بنویس. هزینه سوخت، اقامت و غذا را جمع کن و هزینه هر نفر را به دست آور. هنوز لازم نیست کد بنویسی.

پرسش‌های متداول

الگوریتم باید رسمی باشد؟

برای شروع کافی است مراحل دقیق، بدون ابهام و دارای پایان باشند.

فلوچارت لازم است؟

اجباری نیست، اما برای دیدن شاخه‌های تصمیم و تکرارها ابزار مفیدی است.

جمع‌بندی

قبل از کدنویسی، ورودی، خروجی و مراحل حل را بنویس و با یک مثال دستی آزمایش کن. این عادت تعداد خطاها را کم و سرعت ساخت برنامه را بیشتر می‌کند.