</>مدرسه زیب‌موجیاد بگیر، تمرین کن، بساز
درس 6 از 20 · ۲۵ دقیقه

کمترین داده لازم را استفاده کن در RAG و جست‌وجوی معنایی

هر داده شخصی مسئولیت می‌آورد. پیش از جمع‌آوری بپرس آیا بدون این فیلد هم می‌توان نتیجه مفید ساخت و چه زمانی باید آن را حذف کرد.

۰امتیاز شما
نقشه این درس

بعد از این درس چه کاری می‌توانی انجام بدهی؟

  • مفهوم «داده حساس» را با مثال ساده توضیح بدهی
  • نمونه این درس را مرحله‌به‌مرحله تغییر بدهی
  • یک حالت عادی و یک حالت مرزی را مقایسه کنی
  • نتیجه را بدون اصطلاح گنگ برای فرد دیگری توضیح بدهی
به زبان زندگی واقعی

RAG و جست‌وجوی معنایی را ساده بفهم

یک سیستم هوش مصنوعی مثل همکار تازه‌وارد است؛ بدون زمینه، نمونه و معیار موفقیت ممکن است پاسخی روان اما نادرست بدهد.

نکته مهم برای شروع RAG و جست‌وجوی معنایی

اصل مهم: در هر تمرین فقط یک مفهوم تازه را تغییر بده؛ چند تغییر هم‌زمان یادگیری و خطایابی را سخت می‌کند.

چرا مهم است؟ اطلاعات هویتی، مالی، سلامتی یا خصوصی.

اولین تمرین تو: فهرست ورودی‌های پروژه را بنویس و یک مورد غیرضروری را حذف یا ناشناس کن.

توضیح ساده و قدم‌به‌قدم

از یک مثال کوچک شروع کن

هر داده شخصی مسئولیت می‌آورد. پیش از جمع‌آوری بپرس آیا بدون این فیلد هم می‌توان نتیجه مفید ساخت و چه زمانی باید آن را حذف کرد. برای نمونه، در پروژه «پرسش‌وپاسخ روی اسناد شرکت» همین مفهوم را روی یک داده کوچک و قابل مشاهده امتحان می‌کنیم؛ اول نتیجه را حدس می‌زنیم و بعد فقط یک بخش را تغییر می‌دهیم.

1

۱. مثال را با زبان خودت بگو

پیش از کد یا پرامپت، ورودی، کار و نتیجه را در سه جمله کوتاه بنویس.

2

۲. کوچک‌ترین نمونه را بساز

فقط یک مفهوم تازه اضافه کن تا رابطه علت و نتیجه گم نشود.

3

۳. یک حالت متفاوت را امتحان کن

مقدار عادی، مرزی یا نامعتبر را تغییر بده و تفاوت را توضیح بده.

نکته مهم

اصل مهم: در هر تمرین فقط یک مفهوم تازه را تغییر بده؛ چند تغییر هم‌زمان یادگیری و خطایابی را سخت می‌کند.

مفهوم‌های اصلی

سه قطعه‌ای که باید بفهمی

داده حساس

اطلاعات هویتی، مالی، سلامتی یا خصوصی.

حداقل‌گرایی

فقط داده لازم برای هدف روشن.

نگهداری

مدت و دلیل ذخیره اطلاعات.

سناریوی واقعی

ساخت «پرسش‌وپاسخ روی اسناد شرکت» با داده معتبر، معیار کیفیت و کنترل انسانی.

برای نمونه، در پروژه «پرسش‌وپاسخ روی اسناد شرکت» همین مفهوم را روی یک داده کوچک و قابل مشاهده امتحان می‌کنیم؛ اول نتیجه را حدس می‌زنیم و بعد فقط یک بخش را تغییر می‌دهیم.

ورودی روشنیک تغییر کوچکنتیجه قابل سنجش
کارگاه تعاملی

ارزیابی ساختار پرامپت

متن به هیچ سرویس هوش مصنوعی فرستاده نمی‌شود؛ ساختار نقش، زمینه، محدودیت و قالب خروجی روی همین دستگاه سنجیده می‌شود.

rag-privacy
ارزیابیآماده
یک بخش را تغییر بده و دکمه بررسی را بزن.
بعد از هر تغییر، نتیجه را دوباره بررسی کن.
تمرین هدایت‌شده

فهرست ورودی‌های پروژه را بنویس و یک مورد غیرضروری را حذف یا ناشناس کن.

دام‌های رایج

این سه اشتباه را انجام نده

1

کپی نمونه بدون پیش‌بینی خروجی

2

افزودن چند مفهوم تازه در یک مرحله

3

نادیده‌گرفتن حالت خالی یا نامعتبر

سنجش چندمرحله‌ای

با 5 سؤال مطمئن شو که مفهوم را گرفته‌ای

سؤال 1 از 5

هدف اصلی این درس چیست؟

سؤال 2 از 5

داده حساس در این درس چه نقشی دارد؟

سؤال 3 از 5

بهترین ترتیب تمرین کدام است؟

سؤال 4 از 5

کدام حالت باید جدا آزمایش شود؟

سؤال 5 از 5

چه زمانی آماده درس بعدی هستی؟

پایان درس 6

فهمیدی، تغییر دادی، نتیجه را توضیح دادی؟

فقط در این صورت درس را کامل کن و سراغ مرحله بعد برو.