</>مدرسه زیب‌موجیاد بگیر، تمرین کن، بساز
مدرسهPHPدرس 12
درس 12 از 26 · ۵۵ دقیقه

فایل و آپلود؛ فقط به نام فایل اعتماد نکن

خواندن یک فایل متنی ساده است، اما آپلود فایل از کاربر یک مرز امنیتی مهم است. نوع، اندازه، خطای انتقال و نام ذخیره‌شده باید روی سرور کنترل شوند.

۰امتیاز شما
نقشه این درس

بعد از این درس دقیقاً چه بلدی؟

  • می‌توانی «$_FILES» را با مثال همین درس توضیح بدهی.
  • می‌دانی «MIME واقعی» کجای مسئله به کار می‌آید.
  • تغییر پیشنهادی درس را اجرا می‌کنی و از روی نتیجه، اشتباه را پیدا می‌کنی.
به زبان زندگی واقعی

تحویل بسته به انبار

انباردار فقط نوشته روی کارتن را باور نمی‌کند؛ بسته را وزن می‌کند، نوعش را بررسی می‌کند و یک شماره داخلی تازه به آن می‌دهد.

نکته مهم برای شروع PHP

خواندن یک فایل متنی ساده است، اما آپلود فایل از کاربر یک مرز امنیتی مهم است. نوع، اندازه، خطای انتقال و نام ذخیره‌شده باید روی سرور کنترل شوند.

چرا مهم است؟ تنها تصویر JPEG یا PNG زیر دو مگابایت را می‌پذیریم و قبل از انتقال، خطای آپلود و نوع واقعی را می‌سنجیم.

اولین تمرین تو: تنها تصویر JPEG یا PNG زیر دو مگابایت را می‌پذیریم و قبل از انتقال، خطای آپلود و نوع واقعی را می‌سنجیم.

مفهوم‌های اصلی

اول بفهم، بعد کد بنویس

$_FILES

اطلاعات فایل آپلودشده، نام موقت، اندازه و کد خطا را نگه می‌دارد.

MIME واقعی

با finfo محتوای فایل را بررسی می‌کنیم؛ پسوند و Content-Type ارسالی کاربر قابل اعتماد نیست.

نام تازه

فایل را با نام تصادفی و خارج از مسیر اجرای اسکریپت ذخیره می‌کنیم.

سناریوی واقعی

آپلود تصویر پروفایل

تنها تصویر JPEG یا PNG زیر دو مگابایت را می‌پذیریم و قبل از انتقال، خطای آپلود و نوع واقعی را می‌سنجیم.

موقعیتتصمیم برنامهنتیجه قابل دیدن
بازی ساختن کد

قطعه‌ها را به ترتیب درست بچین

روی هر قطعه بزن تا وارد پاسخ شود؛ برای برگرداندن دوباره روی آن بزن. با دکمه‌های جابه‌جایی هم می‌توانی بدون کشیدن و رهاکردن ترتیب را اصلاح کنی.

مرحله ۲ از ۳ · مرتب‌کردن کد
بانک قطعه‌هاقطعه مناسب را انتخاب کن
ترتیب پاسخ تواز بالا به پایین اجرا می‌شود

    هنوز پاسخی بررسی نشده است.

    کارگاه تعاملی

    کد را کامل کن و ساختار آن را بررسی کن

    این درس وارد قابلیت‌های سروری یا حرفه‌ای شده است. برای امنیت سایت، کد دلخواه روی سرور اجرا نمی‌شود؛ بررسی‌گر، وجود اجزای ضروری و منطق مورد انتظار را کنترل می‌کند و راهنمای اصلاح می‌دهد.

    lesson-12.php
    گزارش بررسیبررسی‌گر ساختار آماده است
    کد را کامل کن و «بررسی ساختار» را بزن.
    در مثال‌های پیشرفته، اجرای ناامن سروری نداریم؛ اجزای ضروری کد بررسی می‌شوند.
    کدخوانی استاد

    این مثال خط‌به‌خط چه می‌گوید؟

    فعلاً حفظ نکن؛ هر خط را به یک جمله ساده تبدیل کن.

    1. 1<?php

      از اینجا مفسر PHP شروع به خواندن کد می‌کند.

    2. 2$file = $_FILES["avatar"] ?? null;

      یک مقدار با نام $file نگه‌داری می‌شود تا در خط‌های بعد دوباره استفاده شود.

    3. 3if (!$file || $file["error"] !== UPLOAD_ERR_OK) {

      یک پرسش درست/نادرست بررسی می‌شود و مسیر اجرای بعدی را تعیین می‌کند.

    4. 4exit("آپلود کامل نشد");

      این خط بخشی از منطق اصلی مثال است؛ نام‌ها و علامت‌ها را از راست به چپ، بخش‌به‌بخش بخوان.

    5. 5}

      مرز یک بلوک یا فراخوانی در اینجا باز یا بسته می‌شود.

    6. 6echo "فایل برای بررسی آماده است";

      نتیجه این عبارت به خروجی پاسخ فرستاده می‌شود.

    منبع رسمی همین درسمستندات اصلی PHP را ببین ←برای عمیق‌ترشدن؛ لازم نیست در شروع همه آن را بخوانی.
    حالا نوبت توست

    فرم را بدون فایل بفرست و پیام را ببین. بعد پیام خطا را برای کاربر روشن‌تر کن، بدون نمایش مسیرهای سرور.

    تمرین پلکانی

    از ساده به چالشی، بدون پرش

    ۱ · گرم‌کردن

    یکی از مقدارهای مثال را عوض کن، خروجی را روی کاغذ حدس بزن و سپس بررسی کن.

    ۲ · تثبیت

    فرم را بدون فایل بفرست و پیام را ببین. بعد پیام خطا را برای کاربر روشن‌تر کن، بدون نمایش مسیرهای سرور.

    ۳ · ساختن

    سناریوی «آپلود تصویر پروفایل» را با نام‌های واضح‌تر و یک حالت تازه گسترش بده.

    دام‌های رایج

    این سه اشتباه را انجام نده

    1

    فقط پسوند .jpg را بررسی می‌کنی.

    2

    نام اصلی فایل را مستقیم برای ذخیره استفاده می‌کنی.

    3

    پوشه آپلود اجازه اجرای PHP دارد.

    آزمون پایان درس

    5 پرسش کوتاه؛ مطمئن شو واقعاً یاد گرفته‌ای

    برای هر پرسش یک پاسخ انتخاب کن. بعد از هر انتخاب، دلیل پاسخ را همان‌جا می‌بینی.

    پرسش 1 از 5

    چرا پسوند فایل برای تشخیص نوع کافی نیست؟

    پرسش 2 از 5

    کدام توضیح، «$_FILES» را دقیق‌تر بیان می‌کند؟

    پرسش 3 از 5

    بهترین قدم بعد از خواندن مثال این درس چیست؟

    پرسش 4 از 5

    کدام روش نشان می‌دهد این درس را واقعاً فهمیده‌ای؟

    پرسش 5 از 5

    کدام رفتار احتمال خطا را در همین موضوع بیشتر می‌کند؟

    پایان درس 12

    درس را فقط وقتی تمام کن که کد را تغییر داده‌ای

    دیدن آموزش کافی نیست؛ یک مقدار را تغییر بده، خروجی را پیش‌بینی کن و بعد اجرا بزن.